Daag leerlingen uit en breng ze zo tot andere inzichten en ideeën

Hoe laat je leerlingen ‘diep’ leren?

Leren is iets anders dan feiten verzamelen. Om leerlingen diep te laten leren, is frictie nodig: twijfel, het even niet meer weten, een cognitief conflict. Daardoor komen leerlingen uiteindelijk tot betekenisvolle inzichten. Leraren en leerlingen denken vaak dat leren gemakkelijk moet zijn. Vraag maar eens aan collega's en kinderen wie de beste leerlingen zijn. De meesten wijzen dan leerlingen aan die ‘het gewoon doorhebben’, die ‘dingen weten zonder schijnbare moeite’ of die van nature talent voor iets hebben. Maar dit zijn nu juist eigenschappen die niet met leren te maken hebben. Leren is meer een uitdaging.

Om diep te leren is het nodig dat je op de grens staat tussen weten en niet weten. Je erkent dat je bepaalde dingen nog niet weet, maar dat je die, met inzet en de juiste strategie, wel te weten kunt komen. Soms betekent leren dat we moeten herordenen wat we al weten of dat we bestaande kennis moeten loslaten om iets beter te begrijpen. Zoals Piaget zei: “Om te leren is onbalans nodig.” Dat wil zeggen dat je pas diep leert als datgene wat je weet, niet in balans is met wat je tegenkomt. Wanneer je denkt ‘hoe zit dit, ik snap het niet’ of ‘dit klopt toch niet’, dan is de balans uit evenwicht en krijg je de kans om te leren en te groeien. Daarom dien je als leraar situaties te creëren waarin leerlingen die onbalans ervaren. Je wilt twijfel zaaien en de manier waarop leerlingen nadenken uitdagen met andere of betere ideeën. Daarom wordt leren een prikkelende en gezamenlijke inspanning van leerling en leraar.

Vanparys Stefaan
Bekijk profiel
Onderdeel van uitdaging: Samen school maken

Wat leer je

• situaties creëren om tot dieper leren te komen;
• een taal hanteren om over fouten te spreken;
• een kringgesprek vragenderwijs begeleiden;
• op een eenvoudige manier een verdiepingsopdracht in hoekenwerk te steken.

Docenten

Boekentip

De leeruitdaging, J. Nothingham, Bazalt

Praktische informatie

Voor wie

Basisonderwijs, Lager onderwijs

Lager onderwijs

Locatie

Datum: donderdag 10 oktober 2019, 09u30 tot 12u30
Locatie: New Zebra / Zebrastraat 32/001, 9000 Gent

Datum: woensdag 22 januari 2020, 09u30 tot 12u30
Locatie: Greenville / Centrum-Zuid 1111, 3530 Houthalen-Helchteren

Datum: vrijdag 24 april 2020, 09u30 tot 12u30
Locatie: Syntra / Borsbeeksebrug 32, 2600 Berchem